Het gekraak van de klimaatzaak

38

Ja, het klimaat warmt op. So what?

“De mens veroorzaakt de klimaatopwarming en als we daar niks tegen doen, verandert onze planeet straks in een hel.” Die inconvenient truth wordt ons nu al jaren ingelepeld. Maar, geloof het of niet, er zijn nog mensen die dat lulkoek vinden. In het radioprogramma Hautekiet stelde klimaatscepticus Jan Jacobs de ‘groene religie’ in vraag en schreeuwde om een debat. De andere media zwegen hem dood, wij stuurden onze groenste doemdenker op hem af. De jongen kwam compleet verward terug.

Tom Lenaerts, Nic Balthazar en Francesca Vanthielen staken vorige week hun nek uit voor de goede zaak. Samen met enkele andere BV’s en klimaatactivisten beschuldigden ze België van schuldig verzuim. Ze spannen een ‘klimaatzaak’ aan tegen onze vier regeringen, omdat ze niet doen wat ze hebben beloofd: kordate maatregelen nemen om onze maatschappij te veranderen in een CO2-arme economie. De vzw Klimaatzaak vreest een complete catastrofe als het klimaat straks twee tot vier graden opwarmt. De bekende koppen kregen meteen een zure regen van Twitter-commentaren over zich heen.

Maar de opmerkelijkste reactie kwam er in het Radio 1-programma Hautekiet, waar Tom Lenaerts op klimaatscepticus Jan Jacobs botste. Die zei dat Klimaatzaak alarm sloeg “voor iets dat niet moet” en noemde het VN-klimaatpanel IPCC “onwetenschappelijk”. Lenaerts stamelde dat de man het licht van de zon ontkende. Na een bits dovemansgesprek suggereerde Hautekiet dat beide heren maar eens samen op café moesten gaan. Jacobs kon nog net roepen dat hij niks liever wou. Maar bij Klimaatzaak stonden ze er niet voor te springen. Lenaerts maakte zich boos bij de VRT, omdat ze hem geconfronteerd hadden met “zo’n clown”.

Serge de Gheldere, sinds 2007 de Belgische klimaatambassadeur van Al Gore, wilde niet. “Dat debat hebben we achter de rug. Met zulke mensen kan je niet discussiëren. Ze doen aan cherry picking en baseren zich op wetenschappers die al lang ontslagen zijn of ontmaskerd als lobbyisten van de olie-industrie. Het staat vast dat de klimaatverandering rampzalige gevolgen heeft voor mens en planeet. Het is nu tijd voor actie, niet voor achterhoedegevechten.” Ook VUB-professor Philippe Huybrechts, lid van het IPCC-klimaatpanel, lachte Jacobs’ kritiek weg en bedankte voor een debat. Vreemd. Want als Jacobs zo’n volslagen prietpraat verkoopt, kon het toch niet moeilijk zijn om zijn ongelijk te bewijzen? We gingen dan maar zelf met hem op café. De man is geen wetenschapper, maar als freelance journalist en bedrijfsconsulent verdiept hij zich al jaren in de klimaatproblematiek.

JAN JACOBS: “Ik beweer niet dat ik de waarheid in pacht heb. Maar ik lees er álles over: duizenden pagina’s, rapporten, boeken van onderzoeksjournalisten, studies van klimaatwetenschappers en sceptici,… Ik ben geen halvegare. Al wat ik zeg, is gebaseerd op wat gerenommeerde wetenschappers zeggen en schrijven. In alle bescheidenheid: geen enkele Belgische krantenredactie heeft een journalist die dit thema zo goed kent als ik.”

Even naar de basis: gelooft u dat het klimaat verandert en de aarde opwarmt?
JACOBS: “Ja. Het klimaat verandert constant. De Polen zijn ooit verschoven. Antarctica was vroeger tropisch gebied. Tot ongeveer 1850 hebben we een mini-ijstijd gehad, na een Middeleeuwse warme periode. De Thames bevroor elke winter, het laatst in 1814. Sindsdien is de aarde weer zachtjes aan het opwarmen. In de 20e eeuw is het gemiddeld 0,6 graden warmer geworden. Veel aangenamer, toch? Wetenschapper Bjorn Lomborg schrijft dat de klimaatopwarming de komende 70 jaar een gunstig effect zal hebben op de mens. Want global warming gaat véél trager dan de doemdenkers roepen. Volgens het Britse MET Office (weerkundig instituut; red.) is de opwarming in de periode 1997-2014 zelfs stilgevallen.”

Wordt de opwarming van de aarde veroorzaakt door de CO2-uitstoot en dus door de mens?
JACOBS: “In Las Vegas hebben 600 klimaatsceptici op die vraag unaniem ja geantwoord. Zij erkennen dus dat broeikasgassen een heel klein beetje bijdragen tot global warming, maar voor hen is die opwarming geen probleem. De aarde kan wel wat hebben. Weet je hoeveel CO2 er in de volledige atmosfeer zit? 0,03 procent. Dat is peanuts! Ivar Giaever, Nobelprijswinnaar Natuurkunde, heeft dat eens berekend. Neem een ruimte van tien meter bij tien en drie meter hoog. Een voetbalkantine, zeg maar. Laat daarin een lucifer branden en je hebt de CO2-uitstoot van 800 miljoen wagens in de atmosfeer voor de komende drie jaar. Welk verschil maakt dat? Dat is zoals homeopathie: een druppeltje van een medicijn in een zwembad vol water. Daarom zegt Giaever, samen met tienduizenden andere wetenschappers, dat er geen overtuigende argumenten zijn om de wereld koolstofvrij te maken. Niemand kan vertellen wat nu in de loop van de geschiedenis de juiste temperatuur en het juiste CO2-gehalte was. Vandaag bedraagt de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer 400 deeltjes per miljoen (ppm). 500 miljoen jaar geleden was dat nog 7.000 ppm. De CO2-uitstoot is in de loop van de geschiedenis alleen maar gedaald. Alleen de laatste 50 jaar is hij opnieuw aan het stijgen. What’s the problem?”

Euh, smeltende ijskappen en een gevaarlijk stijgende zeespiegel?
JACOBS: “De noorpool is wat aan het smelten, maar de zuidpool wordt groter. Het smelten van de noordpool heeft geen invloed op het zeeniveau, omdat het zee-ijs is. Als een ijsblokje in een emmer water smelt, stijgt het water in die emmer ook niet.”

Maar het smeltend landijs van Groenland is een stevige geut water extra in de emmer.
JACOBS: “Het wordt voorgesteld alsof al het ijs op Groenland over een paar jaar in de oceaan ligt. Dat is niet zo. Het ijs aan de kusten is inderdaad aan het smelten, maar satellietbeelden tonen aan dat het ijs in het binnenland vijf centimeter per jaar dikker wordt. Groenland is ook niet altijd bedekt geweest met ijs. Er zijn daar menselijke resten in de ondergrond gevonden.”

Lees verder in P-magazine, ook beschikbaar op Android en iPad.
Foto: ©Belga
Interview: Raf Liekens

Lees ook Meer van deze auteur