Voetbal in tijden van oorlog

5

SCHUILKELDERS, KOGELREGENS EN DOLGEDRAAIDE SUPPORTERS
Veiligheidsvragen rond de interland van de Rode Duivels in en tegen Israël op 9 september, Europese thuiswedstrijden van teams uit datzelfde land die verplaatst worden, Oekraïense clubs die noodgedwongen in een andere stad aan de competitie beginnen,… Voetbal in tijden van oorlog, een recent fenomeen? Helaas niet.

VOETBAL LEIDT BURGEROORLOG IN

Ergens in mei 1990 zitten de tribunes in het Maksimirstadion in Zagreb al even vol voor een wedstrijd die het vuur aan de lont steekt voor de gruwel van de Balkanoorlogen. Het gewapend conflict met Servië barst pas los in 1991, maar toch is 13 mei 1990 voor de Kroaten het begin van hun onafhankelijkheidsstrijd. Die zondag staan Dinamo Zagreb en Rode Ster Belgrado tegenover elkaar. Zo’n 2.000 Servische fans zijn met Rode Ster meegereisd naar de Kroatische hoofdstad. Stuk voor stuk oorlogszuchtige ultranationalisten onder leiding van de beruchte paramilitaire krijgsheer Arkan. Voor de wedstrijd houden ze lelijk huis in de straten van Zagreb en tijdens de match zingen ze onder andere: “Zagreb Servisch!” De al even bloeddorstige Kroatische harde kern reageert met gelijkaardige provocaties en het loopt helemaal uit de hand.

Supporters bestormen het veld, spelers vechten met elkaar, de door de Serviërs gecontroleerde politiemacht ranselt Kroatische amokmakers af,… En dan gebeurt het. Dinamo-ster en uitgesproken Kroatisch nationalist Zvonimir Boban trapt een politieman neer. De beelden gaan het land rond en jagen de vlam in beide kampen nog meer in de pan. Cynisch detail: de agent is een Bosnische moslim en dus een potentieel slachtoffer van zowel Servische als Kroatische extremisten in de volgende slachtpartij in de Balkan, de Bosnische burgeroorlog.

En nog cynischer: Boban stapt in 1991 over naar AC Milan, waar hij voetbalmiljonair wordt terwijl zijn land kreunt onder gruwel en bloedvergieten. Maar tóch – en hoe onvoorstelbaar het ook lijkt: ook in die donkere dagen wordt er gevoetbald in (ex-)Joegoslavië. Een vol jaar na de confrontatie in Zagreb wordt Rode Ster de allerlaatste nationale kampioen van het uiteenspattende land. Dan pas trekken de Sloveense en Kroatische clubs zich terug uit de competitie. Het duurt nog een seizoen voor de Bosnische en Macedonische teams volgen. De meeste clubs stappen naadloos over naar een eigen competitie en het voetbal gaat ‘gewoon’ door.

Lees verder in P-magazine, ook beschikbaar op Android en iPad.
Foto: Belga
Tekst: Geert De Vriese

Lees ook Meer van deze auteur