Verspreidde Ptolemaios nepnieuws over Alexander de Grote?

253

Dat de meeste historische overleveringen doorspekt zijn met propaganda is geen geheim. De mens verdraait de waarheid voor eigen gewin al sinds het ontstaan van de beschaving. Het is voor historici een hele kunst om doorheen al dit fake news de waarheid te ontwarren. Een Amerikaanse professor meent nu dat een van de beroemdste nalatenschappen van Alexander de Grote onderwerp was van dit soort propaganda.

Rond 330 v. Chr. werd de stad Alexandrië gesticht in opdracht van Alexander de Grote. Deze stad in het noorden van Egypte zou de hoofdstad van zijn wereldrijk worden en bleef 1.000 jaar lang het belangrijkste internationale centrum van cultuur en geleerdheid . Het wordt beschouwd als één van de belangrijkste daden van de Macedonische koning voordat hij niet veel later het loodje legde. Alexandrië is vandaag de dag nog steeds de tweede grootste stad van Egypte en huist een van de Zeven wereldwonderen uit de Klassieke oudheid: de Vuurtoren van Alexandrië.

Amerikaans professor Tim Howe is echter van mening dat Alexanders opvolger, Ptolemaios, degene was die Alexandrië groot heeft gemaakt. De nieuwe koning van Egypte en voormalig veldheer onder Alexander de Grote zou er niet voor terugschrikken om zijn claim op de troon te consolideren door de feiten een beetje aan te dikken. Howe bestudeerde historische literatuur, waaronder Ptolemaios’ geschiedenis van het leven van Alexander de Grote en vertellingen van de Griekse geschiedkundigen Callisthenes, Plutarchus en Diodoros van Sicilië, om tot deze conclusie te komen. Ook onderzocht hij archeologische vondsten en historische vertellingen over Ptolemaios’ regeerperiode.

Ptolemaios I

Toen Alexander de Grote in 323 v. Chr. overleed in Babylon, had hij geen capabele erfgenamen. Daarom werden de voormalige generaals van Alexander aangesteld om elk een deel van zijn wereldrijk te besturen. Ptolemaios kreeg Egypte toegewezen. Meteen begon hij zijn militaire macht uit te bouwen. Om zijn nieuwe onderdanen voor eens en voor altijd van zijn heerschappij te overtuigen, veroverde hij in 322 v. Chr. het lijk van Alexander de Grote. Het gemummificeerde lichaam van de voormalige koning bevond zich op dat moment in Damascus, waar het door een konvooi vervoerd werd om begraven te worden. Ptolemaios kaapte het lijk en liet in Alexandrië een monumentaal graf optrekken voor de overleden heerser. De symbolische waarde hiervan was enorm. Tradities in stand houden werd in die tijd in Egypte en Griekenland als erg eervol beschouwd. Door op deze manier zijn band met Alexander de Grote en met de stad te benadrukken, stelde hij zich op als diens trouwe dienaar, die enkel de bedoeling had Alexanders wensen tot uitvoering te brengen. Hij was de man die Alexander de Grote op zijn rechtmatige plaats begraven had. Ptolemaios bouwde zijn status als goede vriend en loyale onderdaan verder uit door een ooggetuigenverslag neer te pennen over het leven van Alexander de Grote.

Volgens professor Howe stonden de plannen en bouwwerken voor Alexanders wereldstad Alexandrië nog in hun kinderschoenen toen de opperbevelhebber in 323 v. Chr. overleed. Dat wilt zeggen dat het merendeel van Alexandrië opgebouwd werd in de jaren na Alexanders dood, onder de heerschappij van de schrandere Ptolemaios dus. De nieuwe koning van Egypte stichtte trouwens ook de Egyptische dynastie der Ptolemaeën, die nog 300 jaar over het land zou heersen.

REACTIES

Lees ook Meer van deze auteur